ABS là gì? Hệ thống ABS hoạt động như thế nào?

  ABS là một khái niệm thường được dùng trong lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực thể hình hay cơ khí. Ở phạm vi bài viết này chúng tôi sẽ đi sau vào phân tích ABS trong lĩnh vực cơ khí. Hãy cùng chúng tôi đi tìm hiểu về thuật ngữ này nhé!

abs la gi
ABS là gì

Tổng quan về hệ thống ABS là gì?

ABS là viết tắt của Antilock Brake System. Là một hệ thống chống bó cứng phanh. Chúng giúp cho bánh xe không bị bó cứng khi xe thực hiện phanh gấp. Từ đó làm giảm rủi ro tại nạn khi tha gia giao thông.

Được chế tạo bởi nhà sản xuất thiết bị phụ trợ Bosch và ra mắt vào năm 1970.  Cho đến nay, ABS trở thành một chức năng hỗ trợ an toàn và được lắp đặt phổ biến vào phương tiện ô tô, xe máy, xe tải, máy bay, xe buýt….

Trước đây, khi không được trang bị ABS. Các phương tiện khi phanh gấp rất dễ rơi vào tình trạng trượt, ngã xe hay tai nạn. Việc lái xe an toàn phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng xử lý khéo của các lái xe. Thì giờ đây sự ra đời của ABS hỗ trợ rất nhiều cho các lái xe. Chúng có thể xử lý an toàn hơn với những tình huống bất ngờ xảy ra. Nhằm làm giảm thiểu số vụ tai nạn đáng tiếc.

abs la gi.
Hệ thống ABS là gì

Nguyên lý hoạt động cơ bản

Hệ thống ABS là hệ thống tự động có cơ cấu phanh điện tử. Chúng có tác dụng ngăn ngừa việc hãm cứng của bánh xe. Trong các tình huống lái xe tốc độ cao, cần giảm tốc khẩn cấp. Trong quá trình phanh gấp, nhờ  tác dụng cảm biến và điều khiến trên từng bánh xe. Mà má phanh sẽ liên tục kẹp và nhả đĩa phanh giúp cho bánh xe không bị ôm cứng. Bánh xe khi đó vẫn có thể tiếp tục quay với tốc độ chậm hơn mà không bị dừng lại hẳn, trượt trên đường. Như vậy, hệ thống ABS đã giúp cho phép người lái xe duy trì khả năng điều khiển xe. Từ đó tránh được các trướng ngại vật trên đường và giảm thiểu tai nạn.

Trong trường hợp, xe không có hệ thống ABS. Khi người lái điều khiển tốc độ cao và phanh gấp.  Sẽ khiến cho bánh xe bị cứng lại và không thể điều khiến được hướng xe chạy. Dẫn đến bánh xe mất độ bám, trượt dài trên đường. Xe bị mất lái và có thể gây ra những tai nạn đáng tiếc.

Hệ thống phanh ABS trên ô tô

cau tao he thong abs tren o to
Cấu tạo của hệ thống ABS trên ô tô

Cấu tạo của hệ thống phanh ABS trên ô tô

Hệ thống ABS bao gồm các bộ phận chính.  Là bộ điều khiển điện tử trung tâm (ecu), cảm biến tốc độ bốn bánh, hệ thống van thủy lực và máy bơm. Trong đó, bộ điều khiển Ecu sẽ làm nhiệm vụ theo dõi tốc độ quay của từ bánh xe.

Cảm biến tốc độ:

Là bộ phận được dùng để xác định gia tốc hoặc giảm tốc của bánh xe khi di chuyển. Cảm biến tốc độ hoạt động dựa cảm biến hiệu ứng Hall. Lúc này nam châm hoặc cuộn dây điện từ tạo tín hiệu vòng và bánh xe có răng. Khi bánh xe quay sẽ tạo ra sự dao động. Từ trường quanh bánh xe sinh ra một điện áp trong cảm biến. Do điện áp này được sinh ra khi bánh xe quay. Nên khi xe di chuyển ở tốc độ chậm. Cảm biến này sẽ không còn chính xác.

Bộ điều khiển

Là đơn vị ecu đảm nhận thông tin từ cảm biến tốc độ bánh xe riêng lẻ. Sau đó sẽ phân tích và cho biết bánh xe đang quay với tốc độ bao nhiêu, có bị bó cứng hay không. Khi một bánh xe đột ngột bị mất lực kéo. Thì cảm biến tốc độ ở bánh xe sẽ gửi tín hiệu đến bộ điều khiển. Sau đó bộ điều khiển sẽ tiếp nhận thông tin. Từ đó thực hiện giới hạn lực phanh và kích hoạt cả hệ thống ABS hoạt động.

Hệ thống van thủy lực

Có 1 van được điều khiển bởi hệ thống ABS qua 3 vị trí. Nếu một van không hoạt động sẽ ngăn cho hệ thống điều chỉnh các van và kiểm soát áp suất cung cấp cho phanh.

+ Van mở: Tạo điều kiện cho Áp suất từ xi lanh sẽ được truyền thẳng qua phanh

+ Van chặn dòng: Có tác dụng Cách ly phanh khỏi xi lanh chủ. Nhằm ngăn tạo áp lực tăng thêm nếu người lái đạp phanh mạnh hơn.

+ Van giải phóng: có tác dụng giảm 1 số áp lực từ phanh

Máy bơm

Có tác dụng khôi phục áp suất cho phanh thủy lực. Sau khi van đã giải phóng áp lực từ phanh. Bộ điều khiển sẽ điều chỉnh lại trạng thái của máy bơm để. Từ đó cung cấp lượng áp suất mong muốn và làm giảm độ trượt cho bánh xe.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống ABS trên ô tô

Khi ECU phát hiện ra tốc độ quay của 1 hoặc nhiều bánh xe chậm hơn quy định, lúc này nhờ có van thủy lực và bơm, hệ thống phanh ABS sẽ tự động điều khiển làm giảm áp suất tác động lên đĩa để bánh xe ô tô không bị bó cứng. Hệ thống ABS sẽ thực hiện các tác động ấn và nhả thanh kẹp linh hoạt trên phanh đĩa với tần suất cố định khoảng 15 lần/s thay vì tác động với 1 lực mạnh trong  cùng 1 khoảng thời gian khiến bánh xe có thể bị co cứng, không thể điều khiển được (hiện tượng thường thấy ở trên các dòng xe không có hệ thống phanh ABS).

Sau đó, dựa trên thông số cảm biến vận tốc và những thao tác của người lái xe, hệ thống máy tính điều khiển sẽ tính toán để đưa ra áp lực phanh hợp lý nhất cho các bánh xe và đưa vào. Nhờ đó, quá trình lái xe sẽ được đảm bảo sự ổn định thân xe và kiểm soát quỹ đạo xe khi di chuyển.

Ngược lại trong quá trình chuyển động của xe, khi tốc độ quay của 1 hay nhiều bánh xe quá nhanh, hệ thống phanh cũng sẽ tự động xử lý tương tự .

nguyen ly hoat dong cua abs tren o to
Nguyên lý hoạt động của hệ thống ABS trên ô tô

Một số hệ thống ABS trên ô tô hiện nay

Hiện nay, hệ thống ABS được ứng dụng rộng rãi trong nhiều phương tiện nhờ đó ngày càng phát triển và được cải tiến với nhiều thế hệ và chủng loại khác nhau. Tính đến nay, ABS được chia thành 3 loại cơ bản:

  • ABS loại 1 kênh: hệ thống này sử dụng 1 cảm biến lắp cầu chủ động và có thêm 1 kênh điều khiển thuỷ lực dành cho 2 bánh sau.
  • ABS loại 3 kênh:  đối với hệ thống này thì có 3 kênh điều khiển thuỷ lực riêng biệt đồng thời có 3 hoặc 4 cảm biến tốc độ bánh xe.  Trong kênh điều khiển thuỷ lực riêng biệt thì có 2 kênh ra 2 bánh trước và 1 kênh chung cho 2 bánh sau. Loại có 4 cảm biến thì lắp cảm biến riêng cho từng bánh xe. Còn đối với loại có 3 cảm biến thì sử dụng 2 cảm biến tốc độ bánh xe phía trước và 1 cảm biến ở cầu chủ động sau.
  • ABS loại 4 kênh: đối với hệ thống này sử dụng cảm biến tốc độ trên tất cả 4 bánh và có 4 kênh điều khiển thuỷ lực độc lập dẫn tới 4 bánh. Đây là Hệ thống ABS chống bó cứng phanh được phổ biến hơn cả.

Hệ thống ABS trên xe máy

cau tao abs tren xe may
Cấu tạo hệ thống ABS trên xe máy

Cấu tạo của hệ thống ABS trên xe máy

Bộ phận Cảm biến tốc độ:

Là bộ phận có chức năng kiểm tra và đảm bảo tốc độ quay của bánh. Đồng thời kiểm soát lực phanh và duy trì khả năng cân bằng của xe trong phạm vi cho phép. Tùy vào mỗi dòng xe mà bộ phận cảm biến này có thể được lắp đặt trên bánh trước, bánh sau, cả hai bánh xe hoặc ở bộ vi sai. Đối với những dòng xe máy có cảm biến gắn ở cả hai bánh. Thì hệ thống phanh ABS sẽ so sánh tín hiệu nhận được của hai bánh. Để phát hiện tình huống nguy hiểm. Từ đó kích hoạt hệ thống để đảm bảo an toàn cho xe.

Bộ phận điều khiển điện tử trung tâm (ECU):

  Là bộ phận thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận. Đồng thời phân tích thông tin được gửi từ bộ phận cảm biến. Khi có dấu hiệu xe sắp gặp nguy hiểm. Bộ phận điều khiến ECU sẽ ngay lập tức điều khiến. Từ đó kích hoạt cả hệ thống để kịp thời ngăn chặn tình huống xấu xảy ra. Cụ thể, bộ phận ECU sẽ thông qua bơm thủy lực. Cùng các van để điều chính áp suất thích hợp tác động lên các bánh xe để bánh xe không bị bó cứng. Lúc này người lái có thể kiểm soát tay lái trong các tình huống xảy ra.

  Ngoài ra, bộ phận ECU còn có khả năng ghi nhớ và lưu trữ các thông số trước đó. Sau đó sẽ tự động kích hoạt phanh ABS đối với các trường hợp tương tự. Nhờ có khả năng này, tốc độ xử lý của ECU sẽ được cải thiện và tăng theo thời gian.

Hệ thống bơm thủy lực và các van điều chỉnh:

  Chúng có tác dụng giúp điều chỉnh lực đẩy tác động lên má phanh. Từ đó giúp cho bánh xe không bị bó cứng. Để người lái xe có thể điều khiển phương hướng cho xe. Kết cấu bộ phận gồm một piston và xi lanh và hệ thống van điều chỉnh gồm 3 vị trí cơ bản là: 

Vị trí 1: Có chức năng tạo ra áp lực phanh tương đương với áp lực của người lái lên bàn đạp phanh. Áp lực này sẽ được truyền trực tiếp tới bánh xe.

Vị trí 2: Có chức năng tăng áp lực phanh từ bàn đạp phanh lên bánh xe. Nhằm kìm hãm tốc độ quay của bánh xe chậm lại.

Vị trí 3: Có chức năng giúp giảm áp lực phanh từ bàn đạp phanh lên bánh xe.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống ABS trên xe máy

Nguyên lý hoạt động của hệ thống chống bó cứng phanh ABS xe máy rất đơn giản. Chúng cũng tương tự như với hệ thống của ABS của Ô tô. Đối với các xe không được trang bị hệ thống ABS. Khi người lái bóp phanh đột ngột. Tác dụng của áp suất từ phang xe khiến cho má phanh kẹp cứng và bánh xe thường rơi vào tình trạng bó cứng. Dẫn đến bị trượt khỏi mặt đường, xe bị mất cân bằng và người lái mất điều khiển xe khiến xe gặp tai nạn.

Tuy nhiên, khi xe được trang bị hệ thống phanh ABS. Trong các trường hợp tương tự ABS của xe máy sẽ kích hoạt. Kho đó má phanh được kẹp nhả liên tục. Nên bánh xe không bị kẹp cứng và người lái dễ dàng điều hướng xe để xử lý các tình huống.

nguyen ly hoat dong abs tren xe may
Nguyên lý hoạt động của hệ thống abs trên xe máy

Những lưu ý khi dùng hệ thống ABS

Hệ thống ABS được đánh giá là một trong những hệ thống bổ trợ tốt. Chúng giúp người lái xe an toàn hơn trong việc xử lý các tình huống. Tuy vẫn, nó cũng chỉ là một hệ thống bổ trợ. Nên không thể thay thế hoàn toàn kỹ năng của một người lái xe chuyên nghiệp khi tham gia giao động an toàn. Chính vì thế, dù xe có được trang bị hệ thống ABS thì người lái xe vẫn cần chú ý những điều sau:

Người lái xe không nên chủ quan điều chỉnh tốc độ khi chạy và dùng phanh

Dù hệ thống ABS được thiết kế để giảm thiểu rủi ro khi lái xe. Tuy nhiên không có một hệ thống an toàn nào đảm bảo luôn luôn hoạt động tốt 100% trong mọi trường hợp cả. Chính vì thế, người lái xe nên lường trước mọi tình huống. Cụ thể là không chủ quan ỷ thế rằng xe được trang bị ABS mà không kiểm soát tốc độ chạy và phanh của xe, đặc biệt là những loại xe đã cũ.

Người lái xe cũng không nên sử dụng bàn phanh quá mạnh

Điều này có thể trực tiếp ảnh hưởng đến tuổi thọ của hệ thống phanh.

Người lái xe không nhập phanh quá nhiều

Khi ta không làm chủ được vận tốc tốt mà tăng giảm ga liên tục và nhấp phanh quá sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả làm việc của hệ thống ABS. Vì hệ thống Hệ thống ABS hoạt động dựa trên cảm ứng điện từ, khi cảm nhận được phanh đang phải làm việc liên tục, nó sẽ phân tích và điều chỉnh tốc độ để bánh xe không bị khóa. Điều này khiên cho Van phải đóng mở liên tục, lâu ngày như vậy, hệ thống ABS sẽ giảm tuổi thọ và giảm hiệu quả làm việc rất nhanh.

Người lái xe không tăng tốc khi vào cua

Trong các trường hợp đang cua quẹo hoặc đổi làn xe, người lái cần bảo đảm tốc độ chạy an toàn, không nên di chuyển quá nhanh khi đi vào khúc cua. Mặc dù hệ thống ABS là hệ thống có nhạy bén và hiện đại, nhưng với vận tốc quán tính, khi phương tiện di chuyển vào khúc cua cũng ít nhiều bị lệch tâm và di chuyển không theo ý muốn của người lái. Vì vậy để đảm bảo an toàn tối đa cho người và phương tiện, người lái xe nên chủ động điều chỉnh tốc độ hợp lý khi vào cua quẹo.

Người lái chủ đông tạp trung điều chỉnh hướng lái

Cần phải nhấn mạnh một điểu quan trọng. Là Hệ thống ABS chỉ hỗ trợ chúng ta điều khiển xe dễ dàng hơn chứ không thể điều khiển giúp ta. Do đó, mặc dù hệ thống ABS vẫn đang hoạt động tốt. Thì người lái vẫn phải tập trung vào đường lái và điều khiển hướng xe.

Một số thuật ngữ ABS trong các lĩnh vực khác

Ngoài lĩnh vực cơ khí. Thuật ngữ ABS cũng thường được sử dụng trong lĩnh vực sản xuất và lĩnh vực thể hình

ABS trong lĩnh vực sản xuất

ABS trong sản xuất là tên gọi của một loại hạt nhựa dẻo phổ biến trong cuộc sống thường ngày. Nó có đặc tính cứng , rắn nhưng không giòn, cách điện, không thấm nước. Đặc biệt nó có tính chất bền với nhiệt độ và hóa chất vì vậy không làm biến dạng sản phẩm. Chính vì những đăc tính đó, lại thêm giá thành rẻ nên ABS được ứng dụng rất đời sống như chế tạo đồ chơi trẻ em, làm vỏ các thiết bị, hay một số phụ kiện, làm thiết bị cách điện, làm vỏ cho các thiết bị nhiệt lạnh, làm thùng chứa, bao bì đặc biệt, mũ bảo hiểm, dùng để sản xuất các lọai phụ kiện ống nhựa, ống gen, các loại van bi nhựa ABS…

ABS trong lĩnh vực thể hình

  ABS được viết tắt từ Abdominal, có nghĩa là cơ bụng. Cơ ABS là cơ nằm ở mắt trước cơ thể trên khoang bụng. Có một cơ bụng hoàn hảo luôn là ước muốn không chỉ của phái mạnh mà còn của phái yếu. Để có được cơ bụng hoàn hảo, trong lĩnh vực gymer sinh ra những bài tập ABS để người tập chủ yếu tác dụng lực vào nhóm cơ này nhờ đó có được cơ bụng săn chắc.

Như vậy, ABS là một thuật ngữ đa nghĩa. Hi vọng với phân tích trên của bài viết bạn sẽ có những góc nhìn chi tiết về ABS trong cơ khi và ABS tổng quan của các lĩnh vực khác nhau. Từ đó, có thể chọn ra thuật ngữ ABS mà bạn đang quan tâm tìm hiểu.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon